Anestezi Hastaya Güvenli Ellerde Uygulanmalı
Bir ameliyat kararı verirken çoğu kez ilk endişe duyulan şey anestezidir. Çeşitli nedenlerle ameliyat olmak isteyen insanlar bu korkuları nedeniyle ameliyat olmaktan bile vazgeçebilmektedir. Özellikle vakit geçirmeden olunması gereken ameliyatların geciktirilmesi, sebep olan hastalığın tedavisini imkansız hale getiriyor ve erken ölümlere, sakatlıklara sebep olabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Başkanı Prof Dr Bora Ay kaç, bu korkuyla ilgili olarak.
“Bugün modern anestezi bilimi günümüzün teknolojik imkanları sayesinde son derece güvenli ameliyat imkanını vermektedir. Halkın bilgilendirilerek yersiz ve abartılmış anestezi ve ameliyat korkularından arındırılmaları gerekir” diyor. Dr. Aykaç, insanların gözünü kokutan anestezi, yoğun bakım ve reanimasyonu “Bu üç kelime genelde ‘Derin uyku ile ölüm arası bir yaşam anını’ akla getirmektedir” diyerek şunları söylüyor:
“Bu üç kelime hizmet olarak birbirini tamamlayan kavramlardır. Bu nedenle temel olarak ‘Anesteziyoloji ve Reanimasyon’ uzmanlık dalının hizmet alanı içinde kalırlar. Anestezi’ kelimesinin yalın anlamı, duygusuzluk, hissizlik durumunu ifade eder. Başta ameliyat olmak üzere her türlü tıbbi uygulamanın korkusuzca, acı ve ağrı duymaksızın uygulanmasını sağlamakla birlikte; bu girişimler sırasında hastanın değişen veya bozulan fizyolojik ve biyokimyasal dengesini korumak amacıyla kullanılan yöntemleri ifade eder. Bu yöntemleri inceleyen, geliştiren ve uygulayan bilime de Anesteziyoloji denir.
Anestezi genel anestezi ve lokal anestezi olmak üzere iki şekilde uygulanabilir. Lokal anestezi, vücudun yüzeysel bölgelerinde veya kol bacak kısımlarında yapılacak ve iki saatten kısa süren ameliyatlarda uygulanır. Bu yöntemde yalnızca ameliyat alacak bölge veya taraf özel ilaç ve yöntemlerle uyuşturulur. Genel anestezi ise iki saatten uzun süren vücudun yüzeysel bölgelerinde veya kol bacak kısımlarında ve özellikle derin vücut organlarında yapılacak ameliyatlarda uygulanır. Genel anestezi, ağrı duygusuyla birlikte koruyucu birçok refleksi de ortadan kaldıracak derinlikte bir bilinç kaybı meydana getirecek ilaç ve aygıtın kullanıldığı bir yöntemdir.
Genel anestezide derin bilinç kaybıyla birlikte başta solunum olmak üzere dolaşım ve diğer sistemlerin işleyişi; anestezi ilaçları etkisiyle baskılanmış ve tamamen anestezi uzmanın denetimi altında yapay, mekanik yöntemlerle sürdürülmektedir. Bu denetimin yaşamı sürdürecek düzeyde yapılabilmesi için de; başta solunum, dolaşım ve beyin fonksiyonları olmak üzere diğer şeker ve üre gibi vücut kimyasındaki önemli maddelerde özel elektronik izleme ve laboratuvar cihazlarıyla an ve an izlenmektedir.
Yoğun Bakım ise bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde oluşan, ciddi işlev bozuklukları veya yetmezliklerinin sonucu; solunum, dolaşım, beyin gibi sistemlerde meydana gelen yetersizliklerle birlikte veya tek başına bilinci bozulmuş veya bozulmak üzere olan hastaların sürekli izlenerek tanı ve tedavilerinin sürdürülmesi için uygulanan yöntemlerin tümüdür.
Reanimasyon kelimesi de genelde derin komadaki daha ağır ve karmaşık hastalık tablosu içindeki insanların bakımıyla uğraşan bilim daimi ifade eder. Bugün benzer hizmetleri veren bu bölümler genelde ‘Yoğun Bakım Üniteleri’ olarak isimlendirilir.”
“Ölümün kıyısındaki insanları yaşama bağlıyoruz”
İnsanın hastalandığında neredeyse yaşamla ölüm arasındaki bağı ellerinde tutan Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlarının doğal olarak kaygı taşıdığım ifade eden Dr Aykaç,
“Bizler; ya yoğun bakımda olduğu gibi ölümün kıyısında olan insanları yaşama döndürmeye uğraşıyoruz; ya da sağlığına kavuşmak için ameliyat olacak insanları ölümün kıyısına götürüp getiriyoruz. Bu büyük bir sorumluluk isteyen kutsal ve son derece riskli bir görevdir. Fakat bizim yaşadığımız akut bir kaygı durumundan çok farklıdır. Bu iş bizlerin mesleği ve her gün yaşadığımız bir durumdur. Kaygı; bizlerin bilinçaltımıza gömülmüş.
Anestezi uzmanı olmanın şartları nelerdir? Nasıl bir eğitimden geçirilirler?
Anestezi ve Reanimasyon uzmanlık diploması. 6 senelik tıp eğitimi ve 2 senelik mecburi hizmet deneyimini takiben, devlet taralından düzenlenen uzmanlık sınavını kazandıktan sonra, tam teşekküllü ve yoğun bakım üniteleri olan eğitim veya üniversite hastanelerinde bulunan Anesteziyoloji ve Reanimasyon’ Anabilim Dalı veya bölümlerinde 4 sene süren teorik ve pratik bir eğilimi izleyen bir imtihanı kazanmak suretiyle ekle edilir. Bütün tıp dallarında olduğu gibi Anestezi ve Reanimasyon uzmanları da genel ve uzmanlık alanındaki bütün yenilikleri tıp dergilerinden; hastane içi, bölgesel, ulusal ve uluslararası kongre ve seminerlere katılmak suretiyle izlerler Özel becen gerektiren tanı ve tedavi yöntemleri için düzenlenen özel kurslara katılıp sertifikalar alırlar Rutin dışı bazı özel tetkik ve tedaviler bu sertılıkalı kişilerce yapılır .
