Yeditepe Üniversitesi Hastanesi’nde çok istediği halde gebe kalamayanların yüzü gülüyor. Çünkü hastanenin Tüp bebek merkezinde her ay 50 çille lüp bebek işlemi yapılıyor. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Başkanı Tüp Bebek Merkezi Direktörü Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu, tüp bebek yapma kararı için birtakım kriterlerin olması gerektiğini vurguluyor.

Tüp bebek için birtakım kriterler şart…

Dr. Fıçıcıoğlu. çiftin tüp bebek için gereken kriterlere uyması durumunda neler yapıldığını da şöyle açıklıyor:

“Kararın ardından hastaya uygun tedavi protokolü hazırlanıyor ve hasta tedavinin başlanacağı gün hastaneye davet ediliyor. Tetkikler yapıldıktan sonra tedavi protokolü uzmanlar tarafından yarım saatlik bir eğitimle anlatılıyor. Hasta belirti takip günlerinde çağrılmak üzere evine gönderiliyor. Takip ve tedavisi belirli günlerde devam ederek uygun zamanda yumurta toplama işlemine karar venliyor. Yumurta toplama işlemi genel anestezi ile hastanın hiçbir ağrı duymadığı bir yöntemle toplanıyor. Yumurtalan toplanmış hasta kendisine ait özel bir odada istirahat ediyor. Bu arada yumurtalan laboratuvarda değerlendirilip aynı gun eşinden alınan spermle döllenen yumurtalar hakkında ertesi gün bilgi veriliyor. Takıp edilen günlerde de hasta transfere çağnlıyor. Transfer işlemini ultrason ile yapıyoruz. Bol su içerek dolu mesane ile gelen hastaya transfer ettiğimiz embriyoları gösteriyoruz. Böylece hasta da görerek transfer işlemi tamamlanıyor.

Transfer işlemi sonrasında hasta kendisine ayrılan özel odada istirahat ediyor. Bundan sonra ne yapması konusunda yine kendisine bir eğitim vererek hastayı evine gönderiyoruz. 1 gün sonra da gebelik testi için hastaneye davet ediyoruz.” Tüp bebekte başarıyı etkileyen faktörlerin en başında o hastaya uygun tedaviyi seçmek olduğunu vurgulayan Dr. Fıçıcıoğlu şunları söylüyor:

“Hastaya en uygun tedavinin tespiti ve takibinin çok iyi yapılması, laboratuvarda toplanan yumurtaların en iyi şekilde takip edilmesi çok önemli. Ekip tecrübesi burada çok önem taşıyan bir faktör. Aynca bir diğer husus burada kullanılan aletlerin kalitesi, bakımı, laboratuvar kalite kontrolüdür. Bunun dışında hastanın kendi şartları da başarıyı etkiliyor.

SSK’lılara tüp bebek için

“Tüp bebek isteğe bağlı değildir. Hastanemiz üniversite hastanesi olması nedeni ile SCK Mensuplarına rapor çıkarma hakkına da sahiptir. Bu raporla devlet, tüp bebek yapılması gereken hastalara ilaç yardımı yapmakta ve tüp bebek ücretini ödemektedir. Dolayısı ile devletin ödediği raporun verilmesi için de birtakım kriterler gerekiyor. Bu kriterlere uyan hastalara rapor çıkartarak işleme alıyoruz. Mesela kadının tüplerinin tıkalı olması veya erkekte sperm miktarının ya çok az ya da hiç olmadığı durumlarda tüp bebek işlemine alabiliyoruz.

Eğer erkekte sperm var ama yeterli değilse üç kez aşılama yapıyoruz. Üç kez yapılan aşılamada başarılı olmazsa tekrar hastayı tüp bebek işlemine alabiliyoruz. Kadında tüpler çalışıyor ama yapışıksa yine önce aşılama tedavisi yapıyoruz. Üç aşılamada hamilelik almazsa yeniden tüp bebek için alabiliyoruz. Kriterlerden biri de yaş faktörü… Eğer kadın belirti bir yaşın üstünde ise yumurtalık rezervi azalabileceği için tüp bebek yapılıyor. Örneğin 37 yaşın üstündeki hastalan başka bir yöntem denemeden direkt tüp bebek işlemine alabiliyoruz. Bunun dışında yumurtalık rezervi çok önem taşıyor.

Hastanın yaşından bağımsız olarak yumurtalık rezervi azlığı varsa yine geleneksel yöntemle araştırmak vakit kaybına sebebiyet vereceği için bu hastalarda da tüp bebek uygulamasını tavsiye edebiliyoruz. Dolayısı ile bu geniş yelpaze içerisinde hasta bize müracaat ettiğinde daha önce yapılan tetkikleri değerlendiriyoruz. Eksik yöntemler varsa onları gideriyoruz ve onun için hangi yöntem daha uygun olacaksa hastayı o anlamda hazırlayarak bilgi veriyoruz.”

Geçtiğiniz ay Normal doğum hakkında Jinefem’in tecrübeli doktorlarından Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Kevser Ceylan ile yaptığımız röportajın ilk bölümünü yayınlamıştık. Röportajımızın devamını da siz sevgili anne adaylarımızın, ilki gibi merakla okuyacağınızı bilerek yayınlıyoruz.

Normal doğum diye başlanan doğumların sezaryene dönüş sebepleri neler olabilir?

Doğumunuz başladı, hastaneye ulaştınız, hekiminizle buluştunuz. Yapılacak muayenenin ardından hekiminiz doğumla ilgili öngörü vc beklentilerini sizinle paylaşacaktır. Normal doğum pek çok ülkede ve bizim ülkemizde de tecrübeli ebeler tarafından da yaptırılmaktadır.

Ebelerin de yapabileceği bir işin hekim tarafından yapılmasının gereği ve anlamı nedir ?

Normal doğum ümidiyle başlanan pek çok doğumda bazı nedenlerle planımızı değiştirip sezeryan ile doğuma geçmek zorunda kalabiliriz (ağrılar artınca bebeğin kalp atışlarında yavaşlama olması, doğumun ilerlememesi, kordon sarkması gibi…) Sezeryan gereksiz yere yapılmamalıdır ama gerektiğinde bebek ve anne hayatını kurtaracak bir ameliyattır. Normal doğum sadece ağrı yönüyle düşünülmesi gereken bir durum değildir. Gebeliği boyunca takip ettiğim bir hastam, 36-37 haftaya geldiğimizde tuşe olmayı kabul etmedi, korkuyordu. Miadına kadar sabırla muayene edebilmeyi bekledik ama başaramadık.

Bir yandan muayene olmayı reddediyor, bir yandan da sürekli doğumla ilgili ayrıntılar konusunda daha çok bilgi almak istiyor vc sezeryan olmayı da kesinlikle istemiyordu. Hiç tuşe yapmadan doğum takibinin mümkün olamayacağını anlatmamıza rağmen, öyle bir noktaya geldik ki ben doğumun sorumluluğunu alamayacağımı hissettim ve başka bir hekimle görüşmelerini önerdim. Bunu kendi adıma bir başarısızlık sayıyorum hala. Burada işimizi zorlaştıran şey hastamızın kendisini iyi tanımıyor olmasıydı. Bir yandan normal doğum yapmayı istemek, ama doğumla kıyaslanamayacak kadar basit bir işleme tahammül edememeyi aynı anda yaşamayı başka türlü açıklayamıyorum çünkü.

Ağrılarla beraber neler yapmalıyız? Epizyotomi nedir? Neden yapılır?

Doğum çok yaklaştığında artık yakınlarınızın yanından doğum odasına gitme zamanı gelmiştir. Ağrı sırasında bebeğinizi itmeniz ağrıların arasında dinlenmeniz gerekiyor. Bebeğinizin başı doğmak üzereyken, gerekiyorsa bebeğin dokularınızı yırtmadan doğabilmesi için epizyotomi denilen bir kesi yapılacak. Epidural anesteziniz varsa doğum ağrılarını duymadığınız gibi bunu da hissetmeyeceksiniz.

Epidural anesteziniz yoksa hekiminiz o bölgeye lokal anestezi uygulayacak. Bebeğin doğumundan sonra da yapılan kesi usulüne uygun onarılacak ve sizin doğum sonrası on gün kadar genital bölge hijyenine dikkat etmeniz gerekecek. İyileşme döneminde çektiğiniz sıkıntılar kazanım!arınıza değer. Gebelik döneminde iyi takip edilip, hekiminizin önerilerine uyarak demir (kan ilacı) kullanmışsanız iyi bir kan sayımıyla doğuma girdiniz. Nadir yaşanan bazı komplikasyonlar
(plasentanın ayrılmaması, rahimin doğum sonrası kasılma yetersizliği gibi) genellikle kan almanız gerekmez.

Bebeği anneler ne zaman emzirmeye başlayabilirler?

Bebeğiniz doğar doğmaz, her şey yolundaysa. göğsünüze yatırıp emzirebilirsiniz. Mekonyum yapmışsa, ağız-burun aspirasyonu (temizlenmesi) gibi öncelikli yapılması gerekenler varsa bebeğinizi hemen kucağınıza veremeyebiliriz. Amacımız tabii ki yarım saat içinde onu emzirmek. Sütüm gelecek mi ? Emzirebilecek miyim? Siz isteyin, bebeğinizin de emme refleksi iyi olsun yeter. Meme ucunuz belirgin değilse, doğumdan 2-3 hafta önce bazı özel apareylcrle meme ucunu belirgin hale getirmek mümkün. Doktorunuza bunu hatırlatın.

Doğumdan sonraki ilk saatlerde takip eden hemşireniz kamınıza masaj yaparak kanama takibinizi yapacak. Bu biraz keyfinizi kaçırabilir ama önemli ve gereklidir.

Doğumdan çıkan ve ciddi bir efor sarf etmiş annelerimiz ne zaman yemek yiyebilirler?

Normal doğumun en güzel yönlerinden biri de. yemek için sezaryen da olduğu gibi 8 saat beklemek zorunda kalınmamasıdır. Doktorunuza ne zaman-nc yiyebileceğinizi sorun. Özel bir problem yoksa kendinizi biraz şımartabilirsiniz.

Peki doğum kendiliğinden başlamazsa?

Beklediğiniz doğum tarihi geldiğinde hala doğum başlamamışsa hekiminiz yeniden bir değerlendirme yaparak, size bir süre daha beklemek (özenli takip altında olmak şartıyla), doğumu başlatmaya çalışmak ( her zaman başarılı olamayabiliriz) veya gerekiyorsa sezeryana karar vermek alternatiflerini sunacak ve size yol gösterecektir.

Normal doğumdan sonra hastanede kalış süreniz genellikle bir gündür. Bebeğinizle birlikte eve gitmeden önce bilmeniz gerekenler ayrı bir sohbetin konusu olsun mu?

Normal Doğum Videosu

En sık görülen kansızlık nedeni; Demir ve kritik dönem Çocuklarda 6 ay ile 24 ay arasında beyin ve sinir gelişiminde çok önemli ilerleme görülmektedir. Aynı zamanda bu dönem çocuklarda en fazla demir eksikliğinin görüldüğü dönemdir. Demir eksikliği beslenmeye bağlı ortaya çıkan en sık kansızlık türüdür. Bebekteki bu kansızlık anne, doktor ya da hemşire tarafından fark edildiğinde uygun demir takviyeleri ile tedaviye başlanır.

Böyle bir tedavi ile kan bulguları hızla düzelir ve kansızlık hızla geçer. Ancak bu 6-24 ay arasındaki dönemde demir takviyesine geç başlanması, bu dönem çocuğun beyin ve sinir gelişimi için kritik dönem olması nedeni ile çocuklarda gecikmiş demir takviyesi nedeni ile geri dönülemeyecek ve çoğu zaman fark edilemeyecek IQ eksiklikleri ya da sosyalizasyon problemlerine yol açabilmektedir. Dünyada yapılan uzun

süreli araştırmalar, demir eksikliği olan çocukların, böyle bir sorunu hiç yaşamamış olanlardan sosyal ve mental olarak daha geri kaldığını göstermiştir. Bu nedenle 6-24 aylık dönem çocuğun gelecekteki kapasitesi için kritik öneme sahiptir.

Günümüz çalışan anne ve babaları çocuklarını çoğunlukla televizyona emanet ediyor. Evde bakıcısı ya da bir aile büyüğü ile birlikte bırakılan çocukların sabahtan akşama kadar televizyon izlemeleri onlara bakan kişileri de rahat ettiriyor. Böylelikle tüm ilgisini televizyona veren çocuğun o günü sorunsuz geçirmesiyle herkes rahat bir nefes alıyor. Oysaki ilerleyen zamanlarda adeta bağımlı hale gelen çocuk televizyon olmadan ağlamasını kesmemeye, yemek yememeye hatta gülmemeye başlıyor. Bakın, televizyon çocuğun esas bakıcısı haline gelirse neler oluyor?

Tehlikenin Farkında mısınız?

Konu üzerinde yapılan tüm araştırmalar; çocuğun ruhsal dengesinin bozulması, zihinsel ve dil gelişiminin olması gereken düzeyin altında kalması, üretkenlik kazanamaması, ciddi iletişim sorunları yaşaması gibi problemlerin altında temel ve yaygın problem olarak televizyon izleme sürelerinin uzunluğunu gösteriyor. Şiddet içerikli yayınlar ise uzun sürelerle televizyon izleme probleminin ardında yer alıyor.

Dolayısı ile ilk ve önemli sorun içeriği ne olursa olsun çocuğun uyanık kaldığı saatlerin önemli bir bölümünü televizyon karşısında geçirmesi. Çocuklara yönelik çizgi filmlerde dahi şiddet sahnelerinin oldukça fazla oluşu ise sorunu daha da artırıyor. Bağımlı hale gelerek iletişim ve kendini ifade zorlukları yaşayan çocuk; kişilik olarak içe kapanık hale geliyor ve şiddet içerikli programların ektiği tuz biberle de en ufak bir zorlanma karşısında saldırgan davranışlara yöneliyor.

Televizyondan Olumlu Faydalanmak da mümkün…

Erken yaş dönemlerinde kendisine yanlış modeller edinen çocukların üretim yetersizliğinin ve saldırgan kişiliklerinin önüne geçebilmek mümkün. Bebeklik dönemlerinden itibaren oyun parkında oynaması, tiyatroya, sinemaya gidebilmesi, yaşıtlarıyla birlikte karşılıklı haklara saygının gözetildiği ortamlarda bulunması, ona kitap okunması, yaş dönemlerine uygun çocuk programları, CD’ler izlemesi ve zihinsel gelişimine yardımcı olacak oyuncukların çoğunlukta olduğu bir ortama sahip olması olumlu ve üretken bir kişiliğin ortaya çıkmasında yardımcı olacaktır.

Uzmanlar, doğru bir zaman ve içerik sınırlaması ile kullanılan televizyonun fayda sağlayacağını özellikle belirtiyorlar. Bu şekilde televizyon çocuğun ilgi alanlarının genişlemesinde, kelime dağarcığının artmasında, müzik, sinema, tiyatro gibi güzel sanatlara ve sahne sanatlarına ilgi duymasında, zihinsel gelişiminde olumlu rol oynayabiliyor.

Bebekler gerçekten su altında nefes alabilirler mi?

Bebeklerin akciğerleri, bir lastik contanın (O-ring gibi) suyun içeri girmesini engellediği gibi bir reflekse sahip. Bu da akciğerlere suyun girmesini engelliyor. Ancak bu, onların suyu yutamayacağı anlamına gelmiyor.

Eğer çok su yutarlarsa boğulabilirler Bu arada bebeklerde gözlenen bu refleks, 9 ile 36 ay içinde kayboluyor. Su altı gözlüğü kullanırsanız, bebeğiniz kendini rahat hissedip hissetmediğini daha iyi görebilirsiniz.

Erken doğum bebekte sanlık, dolaşım sistemi bozukluğu, kalıcı görme ve İşitme kaybı ve solunum sıkıntısı gibi pek çok ciddi sorunlara neden olabiliyor. Bu can sıkıcı bilgiler karşısında hemen endişeye kapılmayın, çünkü erken doğum riskine karşı alabileceğiniz pek çok önlem var. Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği Başkanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, erken doğuma karşı korunma stratejilerini şöyle sıralıyor…

Hamileliği ertelemeyin Yapılan araştırmalara göre: 20 yaşından daha genç bir anne adayında düşük riski yüzde 10′iken bu oran 40 yaş üzerinde yüzde 3035′e kadar yükseliyor. Bunun nedeni ise yaş ilerledikçe kadının yumurta hücresi ile erkeğin spermlerinde genetik bozukluk oluşması. Ayrıca ilerleyen yaşla birlikte kadınlarda hormonal sorunlar ve rahme bağlı , hastalıkların görülme oranı da artıyor.

Jinekolojik muayenenizi aksatmayın: Boşluğunu bozacak şekilde yerleşen miyomlar ve rahimde doğumsal anomalilerin bir kısmında hamileliği sürdürmek mümkün olmuyor. Hamilelik döneminde bu sorunlara yönelik cerrahi müdahale yapılamayacağı için de hamile kalmadan önce düzenli olarak jınekolo)ik muayeneden geçmelisiniz. Doktorunuz hamileliğiniz olumsuz yönde etkileyecek bir sorun tespit ederse, cerrahi yöntem önerebilir. Miyom tedavinizi aksatmışsanız. hamilelik döneminde yapabileceğiniz tek şey ise bol bol istirahat etmek. Rahim ağzınız açıksa bu bölgenin dikilmesi, erken doğum riskinizi azaltır.

Bol bol dinlenin: İkiz veya üçüz bebek annesi olmak kulağa hoş gelebilir. Ancak unutmayın ki bu tablo erken doğum gibi önemli bir sorunu da beraberinde getiriyor. Çünkü rahim, ikiz ve üstü bebeklerde aşırı geriliyor ve bunun sonucunda erken doğumu başlatabiliyor. Çoğul hamileliklerin ülkemizde yüzde 300400 oranında artmasındaki en önemli etken ise kuşkusuz yardımcı üreme tekniklerinin hızla yaygınlaşması. İyisi mi siz de bu teknikle çocuk sahibi olacaksanız doktorunuzdan mümkün olan en az sayıda embriyonun transfer edilmesini isteyin. İkiz ya da üçüz bebek bekliyorsanız, aşırı yorulmaktan kaçınmalı, bol bol da dinlenmelisiniz.

Doktorunuzu erken doğumunuz konusunda bilgilendirin? Eğer daha önceki hamileliğinizde erken doğum yapmışsanız, doktorunuzu mutlaka bilgilendirin. Bu durumda doktorunuz erken doğuma yol açan nedenleri araştırıp enfeksiyon, rahim anomalileri, rahim ağzı yetmezliği gibi bir sorun varsa, önceden tedbir alabilir. Bir neden bulunamazsa sizi yakın takip altına alır ve gerekirse ilaç tedavisi uygulayarak riski önemli oranlarda düşürebilir.