Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz uygulanan hastalarda kalp-damar sistemi sorunlarına sık olarak rastlanılmaktadır. Bu kalp-damar sistemi sorunları arasında koroner arter hastalığı ve kalp yetersizliği daha sık görülmektedir. Koroner arter hastalığı üremik (kronik böbrek yetmezlikli) hastalarda normal kişilere göre 5-20 kat fazla görülür.
Bu hastalarda sistemik hipertansiyon, hipertrigliseridemi ve diyabetes meltitus (şeker hastalığı) görülme oranı yüksektir. Serum LDL (kötü huylu kolesterol) düzeyleri yüksek, HDL (iyi huylu kolesterol) düzeyleri düşüktür. Bütün bu olumsuz faktörler koroner ateroskleroz (damar sertliği) gelişim oranını artırmaktadır. Ayrıca hemodiyaliz programına alınan hastalarda koroner ateroskleroz gelişimi sigara kullanımı, üremik toksinler, pıhtılaşma eğilimi, plazma insülin direnci, trombosit fonksiyon bozukluğu ve hiperparatiroidizm (paratiroid hormon seviyelerinde yükselme) gibi nedenlere de bağlı olabilir.
Koroner arter hastalığı üremik hastalarda önemli bir mortalité ve morbidité nedenidir. Miyokard infarktüsü (kalp krizi) sonrası gelişen sol ventrikül kasılma bozuklukları da kalp yetersizliğine ve ritm bozukluklarına neden olabilir.
Koroner arter hastalığının sık görüldüğü ve mortalitenin çok yüksek olduğu bu özel hasta grubunda erken teşhis ve tedavinin önemi büyüktür. Erken teşhiste kan testlerinin yanısıra EKG, efor testi, ekokardiyografi ve miyokard sintigrafisi gibi yöntemler kullanılabilmektedir.
Günümüzde, üremili hastalarda ilaç tedavisi yanında gereğinde perkütan koroner girişim (balon-stent) veya koroner by pass cerrahisi gibi tedavi yöntemleri kolaylıkla uygulanabilmektedir.
•Diyaliz programına ve hekimin önerilerine sadık kalınmalıdır,
•Verilen diyet programına uyma konusunda azami gayret sarfedilmelidir,
•Düzenli egzersiz yapılmalıdır (en az haftada üç kez yarım saatlik süre ile),
•Sigara ve alkolden uzak durulmalıdır,
•Eğer kullanılıyor ise kalp, tansiyon, kolesterol ve şeker ilaçları doktor kontrolünde, düzenli alınmalıdır,
•Özellikle şeker hastalığı mevcudiyetinde insülin kullanımına geçme konusunda direnç gösterilmemeli ve iyi bir insülin eğitimi alınmalıdır,
•Diyaliz merkezinde yapılan rutin takiplere mutlaka uyulmalıdır,
•Diyaliz esnasında veya kontrollerde göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, halsizlik, yorgunluk gibi şikayetler geliştiğinde ilgili doktor mutlaka bilgilendirilmelidir,
•Diyaliz doktorunun tavsiyeleri üzerine gereğinde bir kalp doktoru ile görüşülmelidir,
•Gerektiğinde yapılabilecek bir perkütan girişim (balon-stent) veya ameliyattan kaçınılmamalıdır.
